Niedziela, 18 listopada 2018 Imieniny obchodzą: Karolina, Roman, Aniela
Szukaj:

Kategoria: Komunikaty Biura Prasowego

8 listopada przypadają 726. urodziny Nowego Sącza. Miasto otrzyma prezent

"Nos Wenceslaus dei gratia Rex Bohemie, Dux Cracovie et Sandomirie…” - tak zaczyna się przywilej lokacyjny Nowego Sącza, wydany 8 listopada 1292 roku w Krakowie przez Wacława II z dynastii Przemyślidów.
 

 
 

Fragment aktu lokacyjnego (w tłumaczeniu Szczęsnego Morawskiego z 1863 roku):
 

My Wacław, z bożej łaski król czeski, książę krakowski i sandomierski, margrabia morawski!
 

Obwieszczamy wszem wobec i na przyszłość: żeśmy wiernościom naszym Bertoldowi wójtowi i Arnoldowi z braćmi swymi, synami Tyrmana, tegóż wójtostwa spólnikom, zezwolili na założenie miasta naszego Sącza w miejscu onem, gdzie obecnie leży wieś Kamienica. […] Dla polepszenia zaś bytu miasta tego, ustanawiamy odbywanie corocznego jarmarku w uroczystość błogosławionej Małgorzaty męczenniczki przez cały tydzień z wszelaką wolnością.
Pozwalamy też i sprzyjamy urządzeniu mennicy przez wójtów na pożytek miasta. Dalej! obcy mieszkańcy skądkolwiek przez księstwo krakowskie i sandomierskie dążąc na zamieszkanie tegoż miasta, wolny mają mieć przechód, od ceł uwolnienie. […] Przydajemy też na pożytek miastu temu: las wokoło, rybołówstwo i łowiectwo w obrębie miedz swych. Rzeczone miasto ma być założone na prawach powszechnych magdeburskich, jakie obecnie w mieście Krakowie obowiązują i dotąd obowiązywały: aby się w wątpliwościach do tegoż prawa odwoływano. Nadajemy zaś pożytki przytoczone wzmiankowanym wójtom: Bertoldowi i Arnoldowi z braćmi jego wszystkimi i ich prawnymi spadkobiercami, z wolnością sprzedaży lub wieczystej darowizny wraz z prawami; niechaj je odbiorą i między siebie według sprawiedliwości równo podzielą.
Dla świadectwa tegoż kazaliśmy niniejsze pismo sporządzić i pieczęci naszej mocą utwierdzić.
Dan w Krakowie roku Pańskiego 1292 dnia 8 listopada. Przez ręce Henryka Gawzona kanclerza krakowskiego i sandomierskiego.

 

Nowy Sącz, niestety, nie może pochwalić się oryginałem aktu lokacyjnego. Nie dotrwał on do naszych czasów. Wiadomo, że był przechowywany w sądeckim magistracie i przetrwał kilka pożarów miasta w XV, XVI i XVII wieku i w XIX znany już był tylko z osiemnastowiecznych potwierdzonych kopii, przechowywanych w sądeckim skarbcu grodzkim. Pożar sądeckiego ratusza w 1894 roku zniszczył większość przechowywanych tam dokumentów miejskich.
 


 

Wacław II prawdopodobnie w mieście nigdy nie był. Gdy podpisał dokument lokacyjny Wacław II miał 21 lat, a gdy przywdział koronę polską (w 1300 roku) - 29. Już jemu współcześni uważali go za władcę wybitnie inteligentnego i zarazem bezwzględnego w polityce.
 

Miłośnik poezji rycerskiej, a podobno nawet autor wierszy, pobożny aż do zabobonności, podejrzliwy, fizycznie słaby, ponoć urodziwy, stale miotał się między ambicją, która kazała mu rozszerzać granice panowania, a świadomością przemijania, która pchała go do ascezy (według prof. Benedykta Ziętary, "Poczet królów i książąt polskich"). Pochowany w katedrze Św. Jakuba w Zbraslaviu, dzisiejszej dzielnicy Pragi.
 

Oceny historyków dotyczące jego panowania w Polsce są sprzeczne. Wśród zasług wymienia się wprowadzenie starostów jako namiestników królewskich, scentralizowanie rozproszonej od dwóch stuleci władzy, upowszechnienie twardej waluty tzw. grosza czeskiego na miejsce czarnego srebra i wszelkich lichych denarów.
 

Założyciel Nowego Sącza zmarł 21 czerwca 1305 roku.
 

***
Podczas uroczystości wspólnego celebrowania 726. rocznicy lokacji Nowego Sącza, która odbędzie się dziś w sądeckim ratuszu, o godz. 15.30 nastąpi przekazanie Miastu daru, jakim jest unikatowy album "La Capella Sistina". Odbędzie się również prezentacja Kaplicy Sykstyńskiej, odtworzonej na kartach monumentalnego albumu wydanego przez Muzea Watykańskie, a wrażenia artystyczne podkreśli koncert Aleksandra Porzucka z albumu "Mojemu Miastu na urodziny". 



 

Autor: Biuro Prasowe UM /MZ, AM/ Dodano: 2018-11-07 13:10:58