Międzyszkolny Klub Sportowy Beskid

Rok założenia: 1909 Barwy: czarno-czerwono-białe Adres: ul. Nadbrzeżna 34 (Hala MOSiR, pokój 118) 33-300 Nowy Sącz Prezes: Tomasz Michałowski Sekcja: piłka ręczna dziewcząt

Na początku był Grunwald

W listopadzie 2009 r. jubileusz 100–lecia działalności obchodzi najstarszy klub sportowy w Nowym Sączu – Międzyszkolny Klub Sportowy Beskid, który od początku działalności (najpierw pod nazwą Grunwald-Czerwoni, a następnie Towarzystwa Zabaw Ruchowych Beskid) był ważną częścią życia sportowego Nowego Sącza.
W klubie wychowali się i związali na wiele lat wyróżniający na arenach ogólnopolskich sportowcy, olimpijczycy, trenerzy, nauczyciele wychowania fizycznego, działacze sportowi i społeczni rozsławiający Nowy Sącz i ziemię sądecką w kraju i poza jego granicami. W latach dziewięćdziesiątych reprezentanci klubu dostąpili zaszczytu audiencji u Jana Pawła II w Watykanie.

Z okazji 100-lecia MKS Beskid ukazała się jubileuszowa publikacja (ilustrowana archiwalnymi fotografiami), przedstawiająca sylwetki zawodników oraz trenerów oraz dzieje klubu od czasów zaborów, po lata międzywojenne i współczesne, autorstwa Tadeusza Dobka i Jerzego Leśniaka.

Z historii stulecia
U zarania, w 1909 r. klub zrzeszał młodzież z miejscowych gimnazjów przybierając symboliczną – z uwagi na zbliżająca się 500. rocznicę wiktorii nad Krzyżakami – nazwę: Grunwald–Czerwoni. W „Nowościach Ilustrowanych” (nr 39 z 20 września 1911 r.) w artykule „Piłka nożna na prowincji” można przeczytać:
 „Za przykładem Lwowa i Krakowa założono w pięknym podgórskim mieście Nowym Sączu kilka klubów sportowych uprawiających grę w piłkę nożną, z których najwybitniejszymi są Grunwald–Czerwoni i Sandecja”.

Wraz z ćwiczeniami sportowymi prowadzono również ćwiczenia wojskowe, by przygotować młodzież do walki o wolność i niepodległość. Po zastoju spowodowanym wojenną zawieruchą, w 1921 r. zmieniono nazwę klubu na Towarzystwo Zabaw Ruchowych – Beskid. Utworzono sekcję piłki nożnej, siatkówki, lekkiej atletyki i kolarską.
20 listopada 1935 r. na bazie towarzystwa utworzono Międzyszkolny Klub Sportowy Beskid. Prezesem wybrano Stefana Pałacha z VII klasy II Gimnazjum im. Króla Bolesława Chrobrego. Od 1936 r. związał się z Nowym Sączem Jan Keller, nauczyciel I Liceum, który położył duże zasługi w poszerzeniu działalności klubu. Postacią sportową numer jeden był Roman Stramka, wygrywając niemal każde zawody, w których wystartował. Równie dobrze jeździł na nartach, jak na rowerze.
Dziś najstarszym wychowankiem klubu jest 88–letni Tadeusz Konieczny, legenda sądeckiego sportu, piłkarz, hokeista, który do 1938 r. występował w Beskidzie, a następnie przeszedł do Sandecji, w której – w latach 1938–1959 – rozegrał 679 (rekord!) meczów.

Lata powojenne
Działalność wznowiono 27 lutego 1945 r., bezpośrednio po zakończeniu działań wojennych na Sądecczyźnie. Podczas pierwszego zebrania opiekunem został prof. Jan Keller, a prezesem – uczeń I Gimnazjum Tomasz Steindel. Uczniowie po lekcjach doprowadzili do użytku salę gimnastyczną przy I LO, odgruzowali boisko. Po kilkunastu miesiącach pracy MKS Beskid stał się najsilniejszym klubem miasta. Z biegiem lat w MKS Beskid działało równolegle kilkanaście sekcji, włącznie z bokserską i hokejową. Okres świetności przypada na lata pięćdziesiąte, sześćdziesiąte i osiemdziesiąte. Rozwijała się akrobatyka sportowa i saneczkarstwo (opiekun Adam Gawłowski), siatkówka dziewcząt (Ewa Fryś i Witold Tokarski, a potem Władysław Mężyk i Piotr Sznajder), piłka ręczna (Józef Pyka), narciarstwo biegowe i zjazdowe (Zbigniew Kmieć, Roman Stramka). 
Najpopularniejsza była jednak lekka atletyka, którą zajmowali się: Zbigniew Kmieć i Adam Szczepanik, a w następnych latach Tadeusz Pietrzak, Józef Klimek, Sławomir Witkowski, Marek Kroczek, Leszek Obrzut. Sekcja lekkoatletyczna wychowała 12 reprezentantów Polski. Byli oni medalistami (m.in. Izabela Zachara, Jakub Burghardt, Jacek Chowaniec) mistrzostw Polski na długich dystansach.
 

Gwiazdy i kariery
Gwiazdą Beskidu była Teresa Merena–Makowiecka (ur. 1947) – lekkoatletka, narciarka, medalistka mistrzostw Polski oraz – jako studentka WSWF w Krakowie – akademickich mistrzostw świata i Europy, nauczycielka wychowania fizycznego w II LO im. M. Konopnickiej w Nowym Sączu.
W piłkę ręczną grali w Beskidzie późniejsi samorządowcy Rudolf Borusiewicz i Leszek Zegzda, jednym z lepszych lekkoatletów był Witold Kądziołka (lekarz chirurg, dyrektor szpitala).
Z obecnie startujących zawodników (choć już w kategorii weteranów) największe osiągnięcia posiada Izabela Zatorska–Zachara (ur. w 1962), wychowanka „Beskid”, startująca przez lata w barwach Krośnianki Krosno, medalistka mistrzostw świata i Europy w biegach górskich w Pucharze Świata i Europy.
Z Beskidu wyszedł w świat Piotr Klimczak – lekkoatleta, wychowanek Józefa Klimka, dwukrotny olimpijczyk (Ateny 2004, Pekin 2008), medalista mistrzostw Europy na 400 m i w sztafecie 4x400 m, występuje w barwach WKS Śląsk.
Kariery porobili siatkarze: Janusz Eustachiewicz, Wacław Golec (reprezentant Polski, srebrny medalista mistrzostw Europy), Maciej Fałowski, Witold Kumor, Maciej Szczepanik, Jerzy Piwowar (trener Hutnika), Bogdan Mężyk (trener Dunajca). Zajęcia siatkarskie w Beskidzie przez blisko 20 lat prowadził Kazimierz Mordarski, wprowadzając zespół kobiet do III ligi państwowej. 

Era piłki ręcznej
Obecnie MKS Beskid to piłka ręczna kobiet. Pierwszym trenerem był Franciszek Wolak, który grupę 25 zawodniczek przygotował do Ogólnopolskich Igrzysk Młodzieży Szkolnej w 1979 r. w Radomiu, gdzie drużyna MKS–u Beskid zdobyła brązowy medal. Niebawem do pracy z młodzieżą przystąpili Leszek Dubiński i Włodzimierz Strzelec, a następnie Jacek Gomulec. W 1989 r. po raz pierwszy w historii klubu uzyskano awans do II ligi. Posypały się medale mistrzostw Polski juniorek i młodziczek. W 2001 r. sądeczanki zajęły I miejsce w II lidze awansując do I ligi, w której – z pewnymi przerwami – występują do dziś.

W ponad 30–letnim okresie działalności sekcji piłki ręcznej dziewcząt klub objął szkoleniem ok. tysiąc zawodniczek, w tym 25 reprezentantek Polski od szczebla młodziczek po seniorki. Są to: Alina Niewiarowska–Magiera, Agata Bochniarz, Anna Górska, Dorota Tłustochowska, Agnieszka Golińska (kadra olimpijska Sydney 2000), Joanna Adamczyk-Raniewska, Joanna Gomulec, Renata Biernacka, Małgorzata Bąk, Joanna Pasionek, Jolanta Saczka, Agnieszka Pogwizd, Beata Kowalczyk (kadra na mistrzostwa świata 2009 – obecny klub: Piotrcovia Piotrków Trybunalski), Iwona Niedźwiedź-Cecotka (kadra olimpijska Ateny 2004, aktualnie SK ARHUS – Dania), Magdalena Zipser, Sylwia Szczecina, Aneta Morawska, Agnieszka Leśniak, Marta Seruga, Karolina Leśniak, Anna Laciuga, Agnieszka Dąbrowska, Katarzyna Lubaś, Katarzyna Wańczyk, Anna Maślanka.
Warto również wspomnieć, iż drużyny piłkarek ręcznych zdobywały laury na turniejach piłki ręcznej, nie tylko w kraju ale i także poza jego granicami m.in.: w takich państwach jak Szwecja, Dania, Łotwa, Włochy, Belgia, Węgry, Słowacja, Niemcy, Portugalia, Francja, Słowacja, Kanada, Brazylia itd.
 

Poczet prezesów
W pierwszych dziesięcioleciach działalności klubu prezesami byli nimi uczniowie gimnazjalni): Stanisław Pałach 1935, Jerzy Derubski 1936, Edward Pięta 1937–1939, Tomasz Steindel 1945, Zygmunt Batko 1945–1946, Ryszard Borowicz, Stanisław Wnękowski i Edward Franciszczak 1946–1947.
 W okresie od 1957 r. prezesami klubu byli: Jan Keller 1957–1960, Tadeusz Nowakiewicz 1960, Bronisław Łotocki 1961, Lidia Michalik 1962–1974, Leopold Bigosiński 1975–1977 Stefan Janicki 1978–1987, Władysław Mężyk 1988–1992, Tadeusz Dobek 1992–2000, Marek Cebula 2001–2004, Krzysztof Pawłowski 2005, Mariusz Koziak 2006, Jerzy Gasparski, 2007–2009, Tomasz Michałowski (od 28 września 2009).
 Zarząd w roku jubileuszowym: Tomasz Michałowski (prezes), Michał Śmierciak, Piotr Baziak, Bogdan Jakubowski i Dariusz Bogacz.

Na podstawie monografii klubu wydanej z okazji jubileuszu stulecia, autorstwa Tadeusza Dobka i Jerzego Leśniaka.