Zasady i tryb zgłaszania ławników

Procedurę zgłaszania kandydatów na ławników określa Ustawa z dnia  27 lipca 2001 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, z późn. zm.)

Art. 158. § 1 ustawy określa, że ławnikiem może być wybrany ten, kto:

1. posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich,
2. jest nieskazitelnego charakteru,
3. ukończył 30 lat,
4. jest zatrudniony, prowadzi działalność gospodarczą lub mieszka w miejscu kandydowania co najmniej od roku,
5. nie przekroczył 70 lat,
6. jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków ławnika,
7. posiada co najmniej wykształcenie średnie.

Art. 159. § 1 stanowi, iż ławnikami nie mogą być: 

1. osoby zatrudnione w sądach powszechnych i innych sądach oraz w prokuraturze,
2. osoby wchodzące w skład organów, od których orzeczenia można żądać skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego,
3. funkcjonariusze Policji oraz inne osoby zajmujące stanowiska związane ze ściganiem przestępstw i wykroczeń,
4. adwokaci i aplikanci adwokaccy,
5. radcy prawni i aplikanci radcowscy,
6. duchowni,
7. żołnierze w czynnej służbie wojskowej,
8. funkcjonariusze Służby Więziennej,
9. radni gminy, powiatu i województwa.

§ 2. Nie można być ławnikiem jednocześnie w więcej niż jednym sądzie.

Kandydatów na ławników zgłaszają:

• prezesi właściwych sądów,
• stowarzyszenia,
• inne organizacje społeczne i zawodowe, zarejestrowane na podstawie przepisów prawa, z wyłączeniem partii politycznych,
• co najmniej 50  obywateli mających czynne prawo wyborcze, zamieszkujących   stale na terenie gminy dokonującej wyboru.

Warunki zgłoszenia:

1. zgłoszenia kandydatów na ławników dokonuje się na karcie zgłoszenia,
2. do zgłoszenia kandydata na ławnika dokonanego na karcie zgłoszenia przez stowarzyszenie, inną organizację społeczną lub zawodową, zarejestrowaną na podstawie przepisów prawa, dołącza się również aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego albo odpis lub zaświadczenie potwierdzające wpis do innego właściwego rejestru lub ewidencji dotyczące tej organizacji
3. do zgłoszenia kandydata na ławnika dokonanego na karcie zgłoszenia przez obywateli dołącza się również listę osób zawierającą imię (imiona), nazwisko, numer ewidencyjny PESEL, miejsce stałego zamieszkania i własnoręczny podpis każdej z pięćdziesięciu osób zgłaszających kandydata,
4. osobą uprawnioną do składania wyjaśnień w sprawie zgłoszenia kandydata na ławnika przez obywateli jest osoba, której nazwisko zostało umieszczone jako pierwsze na liście,
5. kandydat na ławnika potwierdza wyrażenie zgody na kandydowanie własnoręcznym podpisem w odpowiedniej rubryce karty.